विधुतिय शव्दावलीहरुको साधारण जानकारी

विधुतिय शव्दावलीहरुको साधारण जानकारी

विधुत भनेको एउटा उर्जा हो । यो उर्जा कतिपय कारणहरुबाट उत्पन्न हुन्छ वा गराईन्छ र कुनै सुचालक जस्तै तार आदिमा करेण्ट को रुपमा यसको प्रवाह हुन्छ ।

हामीले केटाकेटी हुंँदा कपालमा पेन वा प्लास्टिकको स्केल टाउकोमा रगडेर भूईंमा छरिएका साना साना कागजका टुक्राहरुलाई त्यसमा आकर्षित गर्दथ्यौं, त्यो पनि विधुतिय चार्जको सरलतम उदाहरण हो ।

जलश्रोत भएका देशहरुमा प्रायशः विद्युत उत्पादनको लागि जलशक्तिको प्रयोग हुन्छ, कतै पारमाणविक शक्तिबाट बिजुली निकालिन्छ, कतै घामबाट सौर्य उर्जा  उत्पन्न गरिन्छ भने बेस्सरी हावा चल्ने स्थानहरुमा हावा बाट टर्बाइन घुमाएर विद्युत उत्पादन गरिन्छ । जलबिद्युत चाहिं चुम्बकिय परिधिमा सुचालकको निश्चित गतिशिलताबाट (पानीको शक्तिबाट टर्बाइन घुमाएर नै) पैदा गरिन्छ ।

करेण्ट (Current): विद्यृुतिय शक्तिको प्रवाह करेण्ट हो र यसको मापन गर्ने ईकाई एम्पियर  (Amp) हो र मापन प्रतिक (Symbol) चाहिं अंग्रेजी भाषाको( I )हो । कुनै धाराको पाईपमा पानी प्रवाहित भए झै सुचालक तारमा करेण्ट प्रवाहित हुने गर्दछ ।

भोल्टेज(Voltage) : विद्यृुत धारलाई प्रवाह गराउने शक्तिलाई क्षमतालाई भोल्टेज भनिन्छ । यसको मापन गर्ने इकाई भोल्ट हो र मापन प्रतिक चाहिं अंग्रेजी भाषाको( V )हो । ट्यांकिमा भरिएको पानीलाई हामी भोल्टेजसंग तुलना गर्न सक्छौं ।

वाट (Watt) : बिद्युतिय शक्तिको खपत मापन गर्ने इकाई वाट हो र मापन प्रतिक चाहिं अंग्रेजी भाषाको (W )हो । किलो वाट (kW) भन्नाले एक हजार वाट बुझिन्छ ।

रेजिस्टेन्स (Resistance) : विद्यृुतिय शक्तिको प्रवाहमा अवरोध गर्ने शक्तिलाई रेजिस्टेन्स भनिन्छ । जस्तै पानीको प्रवाहलाई बढाउन घटाउन सांचो घुमाईन्छ त्यसरी रेजिस्टेन्सबाट  करेण्टको प्रवाहलाई घटाउने काम गर्दछ । यो अवरोधको मापन गर्ने एकाई ओह्म (ohm) हो र यसको मापन प्रतिक चाहिं (Ω) हो

लिकेज (Leakage) : उर्जाको सहि उपयोग नभई खेर गएको प्रत्युत्पादक करेण्टलाई लिकेज
भनिन्छ ।